September

September is vaak een fantastische tuinmaand. De hitte van de zomer is voorbij en de lucht is koeler. Toch kunnen er nog vele nazomerdagen volgen met mooie, zonnige dagen. Deze zonnige dagen worden in deze periode wel meestal gevolgd door koude nachten. ’s Ochtends ligt er dauw op het gazon en soms kan er zelfs al mist optreden. Appels en peren kunnen geoogst worden, Na de rustigere, tragere zomermaanden komt er weer een drukke periode in de tuin aan.

De gevolgen van het korten van de dagen wordt al zichtbaar. Er kan al een begin worden gemaakt van het binnenhalen van vorstgevoelige planten. Planten die lagere temperaturen kunnen verdragen mogen nog buiten blijven. Vooral zuiderse planten, die maar een minimumtemperatuur van 8 – 10 graden verdragen, moeten al naar binnen.

Als u altijd worstelt met het probleem om planten te overwinteren, kunt u er eens over denken om een kleine serre te kopen. Het lijkt misschien raar om dit op het einde van het seizoen te doen, maar als u ze nu zet, is ze volledig gereed tegen het nieuwe jaar. Wie eens een serre heeft, kan zich geen leven zonder meer voorstellen.

Zelfs een onverwarmde kas zorgt voor verrassend veel mogelijkheden. Een groep planten die dikwijls in een koude kas wordt gekweekt, zijn rotsplanten. Veel van deze planten kunnen niet tegen onze vochtige winters. Ze hebben geen problemen met de kou, maar hun wortels kunnen niet tegen natte grond en zullen uiteindelijk gaan rotten. Een serre, waarvan de deuren en de ramen openstaan voor een goede circulatie is de ideale plaats voor rotsplanten.

De soort en grootte van de serre hangt af van uw portemonnee en de grootte van uw tuin. Bezuinig niet te veel op grootte want het blijkt dat een serre snel gevuld is en bijna altijd te klein. Let zeker op de ventilatiemogelijkheden met minstens een dakventilatie en vraag desnoods extra mogelijkheden. Bij het plaatsen is het wel handig ineens een elektrisch aansluitingspunt te voorzien en een kraan om water af te nemen.

De herfst is een uitstekende tijd om zulke karweitjes te doen, alsook bijvoorbeeld het aanleggen van extra paadjes, een terras, … Als men dit in deze periode doet heeft men in het voorjaar meer tijd om andere klussen te doen.

Ziekten en plagen kunnen ook in deze tijd van het jaar nog problemen veroorzaken en daarom is het verstandig om al het zieke materiaal uit de tuin op te ruimen. Als het blijft liggen, krijgen de sporen de kans te overwinteren in de grond waardoor er het volgende jaar nog meer problemen zijn. Dit geldt ook voor plaagdieren. Zij overwinteren tussen bladeren en in schorsspleten. Maar op deze plaatsen overwinteren ook hun natuurlijke vijanden en daarom moet je tuin niet al te netjes opgeruimd zijn voor de winter. Een serre kan best heel goed proper gemaakt worden zodat er zeker geen plaagdieren meer aanwezig zijn.

In de borders kan het opkuiswerk gewoon verder gaan. Uitgebloeide bloemen moeten nog uitgeknipt worden, niet voor een langere bloei, wel om mooier te ogen. In september zijn de meeste eenjarigen uitgebloeid en mogen verwijderd worden.

Bijzondere planten voor september

Caryopteris x clandonensis ‘Heavenly Bleu’	Sedum spectabile ‘Brilliant'	Viburnum opulus ‘Compactum’
	Siergrassen in soorten
	Siergrassen in soorten

Wat te doen in september?

Plaagdieren en insecten

Schade door plaagdieren en insecten zal in deze tijd minder worden. Wees er wel attent op om te voorkomen dat ze overwinteren en volgend jaar vroeger en sterker terug opduiken. Verwijder het afval uit de borders.

Aantekeningen

Neem een aantekenboekje mee tijdens een wandeling door de tuin. Voordat alles uitgebloeid is en we weer een jaar moeten wachten, is het nuttig even te evalueren hoe de planten het hebben gedaan, welke moeten verwijderd, gesnoeid, gedeeld of verplaatst moeten worden. Het heeft geen zin veel tijd en moeite te steken in planten die het toch niet goed doen. Kijk niet enkel naar bloemcombinaties, ook het blad, zowel vorm als kleur, spelen een belangrijke rol. Er kan een bijzonder effect bereikt worden met enkel het afwisselen van verschillende kleuren, groottes en vormen van blad.

Planten

Het planten van bomen en heesters in container in de herfst heeft verschillende voordelen. In deze tijd van het jaar is de grond nog relatief warm en vochtig. De wortels kunnen daardoor nog voor de winter aan de groei gaan en de planten nemen dan een vliegende start in het voorjaar. Omdat de grond nog vochtig is hoeft er minder aandacht gegeven te worden aan water geven. Planten met blote wortel kunnen pas vanaf november tot einde maart geplant worden.

Klimrozen snoeien

Begin met het snoeien van klimrozen als ze uitgebloeid zijn. Als ze nog bloeien, wacht dan tot de volgende maand. Verwijder bij het snoeien eerst dood of ziek hout. Kijk vervolgens naar nieuwe scheuten, vooral scheuten die uit de voet van de plant komen, om te kunnen aanbinden. Als er daar niet zoveel van zijn, snoei dan alle zijtakken van de gesteltakken terug tot op 2 à 3 knoppen. Verwijder indien mogelijk alle hele oude takken en snoei ze tot de grond terug. Bind eventueel ter vervanging nieuwe scheuten aan.

Plant nieuwe vaste planten

Dit is de juiste tijd van het jaar om nieuwe vaste planten te planten. De grond is vochtig en nog warm genoeg zodat de wortels voor de winter aan e groei kunnen zijn. Maak een weloverwogen keuze en zorg ervoor dat de gekozen planten geschikt zijn voor uw tuinen voor de plaats waar ze terecht komen. Als de gekochte planten vrij droog zijn, kunt u ze best een tiental minuten in een volle emmer water zetten. Hierdoor zal de wortelkluit bij het planten goed nat zijn.

Knip vaste planten terug

Sommige vaste planten kunnen er na de bloei tamelijk slecht uitzien en worden best teruggeknipt zodat de border er deftig uit blijft zien. Tegelijkertijd kunnen oudere pollen die in het midden kaal worden uit de grond worden gehaald en gescheurd. Opletten bij welke planten u dit toepast want lang niet alle planten hebben deze behoefte. Hebt u momenteel de tijd niet om dit te doen, kunt u nog de hele herfst tot in het vroege voorjaar in uw borders werken om alles op orde te zetten.
Een border is bijna nooit van de eerste keer goed, en zelfs dan. De kleuren- en bladcombinaties kan men nog goed inschatten, de juiste hoogte en groeikracht zijn veel moeilijker. Een border is eigenlijk een werkstuk dat constant moet worden bijgeschaafd, sommige planten worden te breed, een andere kleurencombinaties is misschien toch beter, die plant wordt dan weer iets te hoog, … Het voordeel van vaste planten is dat ze gemakkelijk te verplanten zijn en gemakkelijk ergens anders verder groeien.

Vijverplanten

Te dicht op elkaar groeiende vijverplanten moeten gedund worden. Zuurstofplanten en drijvende planten kunnen het zo goed doen dat de vijver helemaal volgroeid. Om andere planten ook een kans te geven, moeten ze dus worden uitgedund. Oeverplanten zoals irissen en astilbe’s die uitgebloeid zijn, kunnen indien nodig ook gedeeld en verplant worden.

Gazon maaien

Maai minder vaak omdat het gazon minder snel groeit.

Gazonvilt?

Verwijder gazonvilt uit uw gazon. In de loop van de tijd zal er in uw gazon een laagje dood gras en ander afval ontstaan. Dit noemt men een viltlaag. Als deze viltlaag lang aanwezig blijft verstoord dit de luchtcirculatie in de bodem en ontstaan er problemen met de waterafvoer. Hierdoor zullen onkruiden en mossen oprukken en uw gazon verpesten. Deze viltlaag kan best rond deze periode worden verwijderd. Deze viltlaag kan gemakkelijk met een hark of een verticuteermachine worden verwijderd.

Beluchten

Gras heeft net als elke plant lucht nodig. Een gazon wordt echter nogal veel betreden waardoor het oppervlak volledig verdicht. Om dit tegen te gaan kan het gazon best verlucht worden door een riek om de 15 cm diep in de grond te steken en een beetje heen en weer te bewegen. Voor grotere gazons kan dit best met een prikrol gedaan worden.

Lelijke plekken in het gazon inzaaien

Kleine kale plekken kunnen gemakkelijk hersteld worden door wat graszaad te strooien. Hark eventueel vilt uit, maak het oppervlak wat los en egaliseer. Meng graszaad met compost of potgrond en verdeel dit mengsel gelijkmatig over de plek. Druk stevig aan met de achterkant van een hark. Bedek eventueel met gaatjesplastic zodat het zaad sneller kiemt.

Nieuw gazon

De beste tijd voor dit karwei is toch deze periode, hoewel het bijna het hele jaar door mogelijk is. U hebt uw grond in de vorige maand al voorbereid, waardoor u direct kunt beginnen met het onkruid te verwijderen en de grond te egaliseren. Breek alle grote kluiten zodat de grond een mooie, fijne structuur krijt. Ga met een wel over de te zaaien oppervlakte in 2 verschillende richtingen. Ga met een hark terug over de grond en leg alle mooi klaar voor het zaaien. Ga na het zaaien nogmaals met een wel over de grond en probeer dan een 5-tal weken niet op het gazon te lopen.