Oktober

Oktober kan voor prachtige herfstkleuren zorgen door een rijke schakering aan tinten van de herfstbladeren. Door nachtvorst en heldere zonnige dagen zullen de kleuren van de bladeren van bomen en heesters nog intenser zijn. Dit is een heerlijke periode om eens in het bos te gaan wandelen.

Vruchten zoals bessen vormen nu een extra attractie, niet alleen voor ons, maar ook voor de vogels en andere insecten. Heesters met veel bessen zoals cotoneasters of viburnum opulus ‘Compactum’ kunnen het hard te verduren hebben van vogels. Ook bomen zoals lijsterbessen en sierappels zijn dikwijls overladen met vruchten. Niet alleen wij genieten van deze vruchten, ook de vogels doen dit. Ze kunnen een boom binnen afzienbare tijd kaal vreten. Maar dit weegt niet op tegen de voordelen en het plezier men heeft aan vogels. Zij helpen ons door het opeten van plaagdieren en zijn ook boeiend om naar te kijken als ze zich wassen in een waterpartij, of op en af vliegen om een nest te bouwen.

Het kan nu al gaan vriezen, dus moeten alle vorstgevoelige planten, die vorstvrij moeten overwinteren, nu echt naar binnen gehaald worden.

Doordat de dagen korten is er nu minder tijd om ’s avond in de tuin te werken. Dit betekent dat het meeste tuinwerk in het weekend wordt uitgevoerd. Dit kort het aantal uren dat u in de tuin doorbrengt flink in. En sommige werkjes kunnen niet vroeg genoeg gedaan zijn, een ervan is het spitten van zware kleigrond. Hoe meer tijd deze grond krijgt om door vorst en winterse omstandigheden bewerkt te worden, hoe beter. Het effect dat wind, regen, vorst en sneeuw op deze grond heeft is niet te onderschatten. Na de winter zal de grond veel beter te bewerken zijn, doordat de kluiten uiteen gevallen zijn en ze fijn geharkt kunnen worden. Werk zoveel mogelijk organische materiaal in waardoor de structuur verbetert. Als u zelf geen composthoop hebt, kunt u er op het containerpark van de gemeente misschien gaan halen of stalmest bij een boer in de buurt.

Dit is een goede maand om bomen, heesters en vaste planten te planten. De grond is nog warm genoeg zodat de wortels aan de groei zijn voor de winter begint.

Ook is het tijd om alle resterende fruit (appels, peren, …) te oogsten voordat ze door de vorst worden beschadigt. Het gemakkelijk om te zien of fruit plukrijp is of niet. Neem de vrucht in uw hand en beweeg hem opzij of naar boven. Als het steeltje gemakkelijk loslaat is ze rijp, is dit niet zo dan moet u na enkele dagen nogmaals proberen. Bewaar enkel gaaf fruit. Door beschadigd of ziek fruit te bewaren, zullen ziekten en plagen zich sneller naar het andere fruit verspreiden. Hierdoor wordt de bewaartijd flink ingekort.

Soms is het de moeite waard om sommige planten niet te snoeien maar in zaad te laten komen. Er zijn veel planten die met vruchten en zaden net zo mooi zijn als met bloemen. Veel mensen ruimen borders al in het najaar op terwijl het veel mooier is dit pas in het voorjaar te doen. Al die uitgebloeide bloemen, zaadschermen en vruchten veranderen in schilderijen bij sneeuwval of door rijp. Bovendien krijgen ook de vogels dan ook de tijd om ervan te genieten.

Bijzondere planten voor oktober

	Acer in soorten
Amelanchier lamarckii	Anemone	Sierappel
Parthenocissus tricuspidata	Rhus typhina	Rosa rugosa

Wat te doen in oktober?

Plaagdieren en ziektes

Plaagdieren zorgen voor minder overlast nu het weer koeler wordt, maar ziekten zoals grauwe schimmel en meeldauw zijn in het vochtige herfstweer nog steeds aanwezig. Deze ziekten kunnen voor een groot deel voorkomen worden.
Verwijder onkruid, dit is immers een waardplant voor ziekten en plagen. Zorg voor een goede hygiëne en verwijder onmiddellijk aangetast materiaal. Een chemische bestrijding is nu meestal weinig zinvol. Bladverliezende planten verliezen hun blad toch in deze periode, en eenjarigen sterven bijna af.
Bij bladhoudende planten kan het nog wel de moeite zijn.

Bladeren op het gazon

Hark regelmatig de bladeren van het gazon. Als er een laag blad op het gazon blijft liggen, zullen de grasplanten dood gaan. Blad dat in de border valt, kan blijven liggen. Dit vormt immers een goede bescherming tegen de vorst in de winter. Het niet verteerde blad kan in het voorjaar worden verwijderd.

Spit onbeplante stukken

Spitten lijkt vermoeiend werk en is dat ook als u grote stukken achter elkaar doet. Maar spitten hoeft geen zwaar werk te zijn. Het weer is niet te warm of te koud in deze periode en de grond is licht vochtig, maar niet plakkerig. Het belangrijkste is dit werk rustig te doen en jezelf niet te forceren. Deel het werk op in stukken waartussen je even gaat rusten of iets anders gaat doen. Koop een goede spade, liefst een roestvrije, stalen spade die goed in de hand ligt. Op stukken die blijven braak liggen (groentetuin, …) kunt u een groenbemester inzaaien.

Planten

Het planten van bomen en heesters in container in de herfst heeft verschillende voordelen. In deze tijd van het jaar is de grond nog relatief warm en vochtig. De wortels kunnen daardoor nog voor de winter aan de groei gaan en de planten nemen dan een vliegende start in het voorjaar. Omdat de grond nog vochtig is hoeft er minder aandacht gegeven te worden aan water geven. Planten met blote wortel kunnen pas vanaf november tot einde maart geplant worden.

Snoeien hoge heesters

Hoge heesters zoals Buddleja davidii die in het voorjaar sterk worden teruggesnoeid, kan men in het najaar al halveren. Dit snoeien voorkomt dat ze ’s winters komen los te staan. Als planten lange takken hebben die veel wind vangen, kan door deze beweging aan de basis een gat ontstaan. De plant kan los komen te staan en het gat kan vollopen met water waardoor de basis gaat rotten. Als er nog vorst bijkomt, kan het water bevriezen en de plant nog verder beschadigen. Controleer alle pasgeplante bomen, heesters en haagplanten en trap ze stevig aan als blijkt dat ze los staan.

Maak de grond plantklaar

Als van plan bent volgende maand planten met blote wortel aan te planten, kunt u nu de grond al voorbereiden. Zeker bij planten die voor structuur zorgen in de tuin en voor langere tijd blijven staan is dit heel belangrijk. Bezuinig niet op de voorbereiding van de grond want een goede structuur vormt de basis voor een mooie tuin zonder al te veel problemen. Als de grond nog nooit is bewerkt, steek dan 2 spaden diep en werk veel organisch materiaal onder. Bij nieuwe aanplantingen in een oude border moet u een plantgat maken dat zeker groot genoeg is. Als er een boompaal nodig is, dan moet deze eerst gezet worden. Anders worden de wortels van de plant misschien beschadigd. Maak de grond onderin het plangat goed los met een spitvork en meng organisch materiaal onder. Plant bomen en heesters altijd op dezelfde hoogte als ze op de kwekerij stonden. Dit is te zien aan een verkleuring. Het lichte gedeelte heeft onder de grond gestaan, het donkere stuk is het bovengrondse gedeelte.

Snoei klimrozen

Snoei klimrozen (zie september) en zorg dat ze aangebonden zijn voor de herfststormen beginnen. Rozentakken zijn stijf in vergelijking met andere klimplanten en kunnen bij hevige wind afbreken.

Plant nieuwe vaste planten

Dit is de juiste tijd van het jaar om nieuwe vaste planten te planten. De grond is vochtig en nog warm genoeg zodat de wortels voor de winter aan e groei kunnen zijn. Maak een weloverwogen keuze en zorg ervoor dat de gekozen planten geschikt zijn voor uw tuinen voor de plaats waar ze terecht komen. Als de gekochte planten vrij droog zijn, kunt u ze best een tiental minuten in een volle emmer water zetten. Hierdoor zal de wortelkluit bij het planten goed nat zijn.

Knip vaste planten?

Hierover bestaan verschillende meningen. Ofwel kuis je je borders op en knip je alles af zodat de tuin netjes staat en mooi opgekuist is. Of je laat de alle uitgebloeide bloemen staan, alle zaaddozen en verdorde takken zodat de egels en andere natuurlijke vijanden nog schuilplaatsen hebben. Het is trouwens ook een heel mooi zicht als het gesneeuwd of gerijpt heeft. Alles kan dan in het vroege voorjaar worden opgekuist.

Kuisen van vijver

Vijvers kunnen schoongemaakt worden voordat de winter invalt. Al het in het water gevallen blad moet verwijder worden, alsook het gele blad van waterlelies. Verwijder algen en dun zuurstofplanten uit. Laat de planten enige tijd naast de vijver liggen zodat de meegeschepte dieren terug naar de vijver kunnen migreren.

Een net over de vijver

Breng een net aan over de vijver om de bladeren op te vangen voordat ze naar de bodem zinken. Als er veel bladeren in de vijver terecht komen, zal het gaan rotten. Tijdens dit proces kunnen er gassen vrijkomen die giftig zijn voor vissen en andere dieren. Neem een fijnmazig net.

Maai minder vaak

Doordat het gazon minder hard groeit, moet u het minder afrijden. Zet ook het grasmachine hoger. Gras dat voor de winter kort is afgereden, zal de winter slechter doorkomen en meer last hebben van onkruid en mos.

Pluk late appels en peren

Pluk het fruit als het rijp is en bewaar alleen onbeschadigd fruit. Beschadigde vruchten moeten meteen verwerkt worden. De vruchten zijn rijp als het steeltje gemakkelijk loslaat. Bewaar appels en peren nooit bij elkaar en zorg ervoor dat ze koel en vorstvrij worden bewaard. Peren moeten voordat ze gegeten worden enkele dagen in een warme kamer liggen.