Januari

Door het koude, gure weer lijkt het vaak alsof we in januari in de tuin niets kunnen doen. Niets is echter minder waar!! Januari is dikwijls de koudste maand van het jaar, maar toch zijn er enkele planten die alle aandacht naar zich toe trekken en ook verdienen. Enkele soorten die het aandurven van te bloeien, fraaie silhouetten van heesters en bomen, speciale textuur van de bast van bomen. Ook is een met sneeuw bedekte tuin een streling voor het oog.

Deze laag sneeuw kan erg nuttig zijn voor de tuin, planten worden immers beschermd tegen de ergste vorst, maar kan ook erg schadelijk zijn. Zware sneeuwval kan ernstige schade toebrengen aan voornamelijk coniferen die door de zware last van sneeuw takken kunnen verliezen. Ook is er dikwijls harde wind in januari. Hierop moet men voorbereid zijn en alle jonge bomen en heesters goed aangebonden hebben. Pas geplante heesters, in het bijzonder wintergroene, moeten ook extra bescherming krijgen tegen de koude wind. Deze wind kan de bladeren immers ernstig beschadigen. Het jonge blad droogt uit door de ijzige wind en hersteld slechts zeer moeizaam.

Als het iets minder koud is, kan men zich opwarmen door borders en de moestuin om te spitten (indien nodig). Ook kan men al oude stalmest of compost uitvoeren over de grond. Ook aan het gazon kan men al een beetje aandacht besteden in januari. Loop echter nooit over gras dat bevroren is! Verder kan men deze rustige maand gebruiken om bij heldere, zonnige dagen van het goede weer te profiteren door het tuinhuisje op te ruimen of een omheining te repareren.

Zelfs als het buiten te koud of te nat is valt er nog vanalles te doen. Zo kan men al plannen welke planten men wil vervangen of bij aanplanten.

Bijzondere planten voor januari

Cornus 'Midwinter Fire'	Cornus alna 'Sibirica'	Cornus alba 'Stolonifera'
Erica carnea	Hamamelis 'Arnold Promise'	Helleborus niger
Prunus subh. 'Autumnalis'	Sarcococca hookeriana	Skimmia japonica

Wat te doen in januari?

Zorg dat de vogels voedsel en water hebben.

Vogels hebben vooral moeite met eten en drinken te vinden als de grond bevroren is of bedekt met een dikke laag sneeuw. Hang het eten buiten bereik van katten en bedek de drinkbakjes met gaas zodat de vogels er geen bad in kunnen nemen.

Onkruiden

Onkruiden kiemen zelfs in het midden van de winter, tijdens zachtere periodes. Als u in tuin rondwandelt, kunt u best ineens alle onkruid dat u ziet verwijderen. Dit bespaart u veel moeite en last in het voorjaar.

Rottend blad

Dit moet u verzamelen en op de composthoop gooien. Houd vooral het hart van vaste planten en rotsplanten vrij van blad want deze, en dan vooral de laatste, zijn gevoelig voor rot omdat het blad langdurig vochtig blijft. Wees voorzichtig bij het verplaatsen van een grote hoop bladeren want er kan een egel onder overwinteren.

Leer uw grond beter kennen

Het is ontmoedingend om telkens planten op dezelfde plaats te zien wegvallen. Hoewel je er toch alles aan gedaan hebt om ze goed te verzorgen kwijnen ze weg en gaan uiteindelijk dood. Het kan dan handig zijn om een grondanalyse te laten uitvoeren bij een tuincentrum. Dan krijg je uitgebreide informatie over de voedingstoestand en de pH-graad van je grond. De voedingstoestand kan je aanpassen door meststoffen en plantaarde toe te voegen, de pH door te kalken of turf bij te voegen.

Beter is zelfs van planten te kiezen die bij die pH passen. Als je in de winterperiode in tuin rondloopt na een lange regenbui kan je ook goed zien waar er plassen blijven staan en natte plaatsen zijn in de tuin. Deze moet je dan onthouden en in het voorjaar kan je dan proberen de grondstructuur te verbeteren door toevoegen van turf en plantaarde.

Verspreid organisch materiaal over de bevroren grond

Wanneer de grond keihard is, is er buiten niet veel te doen. Wel kan men dan goed verteerd organisch materiaal, van de eigen composthoop of stalmest, uitspreiden over de grond. Het kan geen kwaad van over bevroren grond te rijden, probeer wel te vermijden van over het gazon te rijden. De laag organisch materiaal werkt onkruidremmend en voorkomt dat de grond dichtslaat na hevige regenbuien.

Wikkel isolatiemateriaal rond buitenkranen

Als dit nog niet gebeurt is, doe het dan nu. In januari en zelfs in februari kan het nog flink vriezen.

Verplant bladverliezende heesters of bomen

Als je bomen of struiken hebt gezet die precies 3 meter verder beter tot hun recht komen, of toch groter zijn geworden als geplant kan je deze nu nog verplanten.

Controleer boombanden en –palen.

Jonge bomen en heesters die door de wind heen en weer worden geschud geraken nooit fatsoenlijk geworteld en riskeren af te sterven. Een ander gevolg kan schade aan de stam zijn door steeds tegen de steunpaal te schuren. Ook veel voorkomend: als planten te los worden geplant kan door de heen en weergaande beweging een holte ontstaan aan de basis van de stam. Hier blijft water in staan en de plant gaat rotten. Controleer dus regelmatig de boombanden en maak ze iets losser als ze te strak komen te zitten.

Zware sneeuwval

Altijd plezant om binnen te zitten tijdens een sneeuwbui maar daarna moet er toch even gewerkt worden. De schade aan heesters en dan vooral groenblijvende planten kan groot zijn, zelfs bij een dun laagje sneeuw. Vooral bij coniferen moet de sneeuw worden verwijderd.

Planten van bomen en heesters met blote wortels

Het plantseizoen is zelfs in de wintermaanden volop bezig, maar enkel als de toestand van de grond het toelaat. Bij bevroren grond of te natte grond moet men het planten even uitstellen. Als u planten heeft aangekocht en ze niet direct kan planten, kunt u ze nog wel enkele dagen bewaren. Ofwel inkuilen in de grond en als de grond bevroren is in een jute zak in een donkere garage of tuinhuisje. Wel opletten dat de wortels vochtig gehouden worden.

Snoeien

Dit is een uitstekende periode om snoeiwerk te verrichten.

Loop niet op bevroren gras

Doordat de grashalmen bevroren zijn, gaan de cellen kapot bij betreding. Er is geen direct effect maar na de dooi komen er gele plekken op het gazon waar het gras afsterft

Verbeter de waterafvoer

U kunt het waterdoorlatend vermogen van uw gazon verhogen door middel van een spitvork. Slecht doorlatende plekken in het gzaon zijn gemakkelijk te herkennen omdat er lang water blijft staan dat slechts langzaam wegzakt. Wacht tot het gazon is opgedroogd en steek dan met de spitvork in de grond en wiebel heen en weer om het gat groter te maken. Doe dit om de 15 cm over de slechte strook gazon. Veeg hierna met een harde borstel wat scherp zand in de gaten. Dit zorgt voor een betere waterafvoer.

Repareer bulten en kuilen

Egaliseer hobbelige gazons als weer niet te koud is en droog. Kuilen kunnen gemakkelijk worden opgevuld. Maak eerst H-vormige sneden in het gazon, steek daarna met een spade onder het gazon zodat de 2 flappen kunnen opengeslagen worden. Vul aan met goede teeltaarde en doe de flappen gras terug dicht. Normaal moet u iets meer aarde toevoegen als nodig omdat deze toch nog wat inzakt. Bij het repareren van bulten moet u aarde weghalen.

Onderzoek appelbomen op tekenen van kanker

De symptomen zijn afgeplatte stukken schors die beginnen te splijten, waardoor de schors afschilferd. De tak kan ook opgezwollen zijn rond het aangetaste gebied. In de winter zijn ook rode vruchtlichamen zichtbaar. Kanker wordt veroorzaakt door een schimmel die Nectria galligena heet en wordt verspreid door windgecragen sporen en tast de boom aan via open wonden of snoeiwonden. Om kanker te bestrijden zult u wellicht hele takken moeten wegsnoeien. Snoei altijd tot in gezond hout en tot boven een gezonde knop, zijtak of tot de hoofdtak. Kijk naar de snede, indien het hout wit is, is het gezond en zal het snel genezen. Indien u nog bruine vlekken ziet, moet u nog dieper insnoeien.