December
December kan nog een onverwacht goede maand zijn. De dagen zijn wel korter maar het weer is meestal niet al te slecht. Als het niet regent, is het gezond om buiten in de tuin bezig te zijn. Maak gebruik van de mooie dagen in december want het zijn er normaal niet al te veel. Na een nachtvorst kan de tuin er prachtig uitzien, helemaal bedekt met rijp. Hevige waterval komt in december normaal niet voor.
Bepaalt kleurrijk is deze maand niet te noemen, toch zijn er enkele bloeiers ieder jaar weer trouw op post. Planten zoals winterheide en winterjasmijn kunnen nu al bloeien. Er zitten ook nog bessen aan de heesters en bomen, die zorgen voor kleur in de tuin. Er is buiten nog vanalles te doen, hoewel de werkdruk niet meer erg groot is.
Niet volledig winterharde planten moeten beschermd worden. Hoewel de winters de laatste jaren niet meer zo streng zijn, loont het toch de moeite om ze ’s winters een jasje te geven.
Het toepassen van wintersnoei bij het fruit is nu ook zeer voldoeninggevend werk. Andere bladverliezende bomen kunnen indien nodig nu ook gesnoeid worden. De bomen hebben nu een rustperiode en door de bladval is beter te zien hoe men moet snoeien. Ook het zieke en dode hout dat eruit moet is gemakkelijk te herkennen. Het spreekt voor zich dat er soorten zijn die pas in het voorjaar of zelfs later pas mogen gesnoeid worden. Een goed voorbeeld hiervan zijn de Cornoelje-soorten met hun gekleurde bast. Deze mogen pas half april gesnoeid worden.
Deze maand kan er ook nog gespit worden, mits de weersomstandigheden het toelaten. Ook mag men de vogels niet vergeten te voederen. Ook het voorzien van vers water is belangrijk. Dit is minstens even belangrijk als voedsel voor een vogel. Dek het water af met een netje zodat de vogel zich niet gaat wassen in het water.
Deze periode is een ideaal moment om planten en bloemen binnen te halen. In een tuincentrum zijn zeer veel kamerplanten te koop, zodat de keus zeer uitgebreid en moeilijk is. Bij het vervoer moet u oppassen dat de plant goed is afgeschermd, want ze kunnen al last hebben van heel even aan erge koude blootgesteld te zijn. Een andere manier om de kamer op te fleuren is takken met knop in de kamer te zetten. Door de warmte zullen de knoppen spoedig opengaan.
Als het weer te slecht is, kunt u altijd nog tuinieren vanuit uw zetel. Bijlezen over groenteteelt of snoeiwijzen, de tuin plannen voor volgend jaar of snuisteren in plantenencyclopediën zijn maar enkele plezante bezigheden om een donkere decemberdag door te brengen.
Bijzondere planten voor december
![]() |
![]() |
![]() |
| Aucuba japonica 'Variegata' | Clematis armandii 'Apple Blossom' |
Cyclamen coum |
![]() |
![]() |
![]() |
| Elaeagnus ebbingei (bont) | Ilex aquifolium 'JC Van Tol' | Viburnum bodn. Dawn |
Wat te doen in december?
Plaagdieren
Er zijn nu nog maar weinig plaagdieren aanwezig in de tuin. Toch moet men er rekening mee houden voor het jaar dat komt. Door de tuin schoon te houden, zullen de problemen in het voorjaar en de zomer minder zijn. Verwijder bladeren en afval rond de planten en breng dit naar de composthoop. Ziek materiaal kunt u best in de GFT- bak kwijt.
Als je alles netjes opruimt in de tuin, ben je natuurlijk ook de schuilplaatsen voor de natuurlijke vijanden kwijt. Als je dit belangrijk vindt, kun je ergens een hoop bladeren en takken laten liggen, een geliefkoosd plekje voor egels. Lieveheersbeestjes, die bladluizen eten, overwinteren in allerlei kiertjes en holletjes.
Laat dus een hoekje van de tuin ongemoeid zodat deze nuttige dieren kunnen overwinteren.
U kunt nu verplanten
Alle planten, zowel bladverliezende als bladhoudende, kunnen nu verplant worden als ze te groot zijn geworden of op de verkeerde plaats staan. Dit verplanten kan, mits de weersomstandigheden dit toelaten. Verplant de plant altijd met een zo groot mogelijke wortelkluit. Verbeter zowel de grond waar de plant in komt te staan, als de grond waar de plant heeft gestaan.
Bescherm vorstgevoelige planten
Bescherm vorstgevoelige planten indien u dit nog niet gedaan heeft, want nu komt de koudste periode eraan. Vorstgevoelige planten die in de tuin blijven, kunt u best beschermen met een laag droog blad, dennentakken of stro. Vaste planten kunnen gemakkelijk beschermd worden eens ze hun blad verloren hebben. Breng er een laag stro op aan en dek dit af met wat jute. Ook grotere heesters kunnen ingepakt worden met jute.
Gebruik echter nooit plastic, want dit zorgt voor een serre-effect bij zonnig weer, kan aan de planten vastvriezen en bevordert schimmels en rotten door de vochtige omstandigheden.
Bescherm uw buitenkraan tegen vorst
Pak buitenkraan in met isolatiemateriaal. Als water bevriest, zet het uit en dan kan de waterleiding knappen waardoor er binnen ook geen water meer is. U kunt de kranen isoleren door ze dik in te pakken met noppenfolie of met speciaal daarvoor gemaakt isolatiemateriaal. Tap de kranen indien mogelijk af dan weet u zeker dat er niets bevriest.
Ga verder met spitten
Ga verder met het spitten van nieuw te beplanten stukken en lege groentebedden. Als de grond zo nat is dat hij aan uw spade blijft hangen, kunt u best wachten op drogere omstandigheden. Als u over natte grond moet lopen, kunt u beter enkele planken leggen. Als u er toch over loopt, zal, vooral bij zware kleigrond, de grond geen lucht meer bevatten. Bij het opdrogen zal deze grond zo hard worden als beton.
Verwijder mos en algen
Verwijder mos en algen van de paden. In deze tijd van het jaar kunnen paden bij erg nat weer zeer glad worden. Hier zijn allerlei middelen voor verkrijgbaar, maar er zijn eenvoudigere manieren. U kunt met de hogedrukreiniger de paden proper spuiten. Daar zijn echter ook nadelen aan verbonden ivm de bestaande planten langs de rand of tussen de bestrating. U kunt ook eenvoudigweg grof zand strooien zodat de paden niet glad zijn bij nat weer.
Haal de lente binnen
Knip begin december een paar takken van in de winter bloeiende heesters. Zet deze takken binnen in water op een koele plaats. De takken zullen gaan bloeien en mogen dan binnen worden gezet.
Controleer pas geplante bomen en heesters
Controleer pas geplante bomen en heesters of ze niet te los staan door de wind op omhoog komen door opvriezen. Als dit gebeurd ontstaat er een gat in de grond waardoor ze uitdrogen omdat ze niet meer in nauw contact staan met de grond. Trap de grond rond de plant dan goed aan. Bij kleigrond moet men omzichtig te werk gaan. Als men te hard aantrapt, verdrijft men alle lucht uit de grond.
Verwijder sneeuw
Schud de sneeuw van bomen, hagen en heesters. Hoewel veel sneeuw in december niet vaak voorkomt, moeten we er toch op bedacht zijn. Een besneeuwde tuin is een sprookje om te bezichtigen, maar bij een dik pak sneeuw moet men toch voorzichtig zijn dat de heesters en coniferen niet beschadigd raken. Zolang de sneeuw nog niet hard bevroren is, kan deze er gemakkelijk worden afgeborsteld.
Planten
Ga verder met het planten van bomen, heesters, klimplanten, … Zolang de grond niet bevroren is, kan er nog geplant worden. Wacht echter niet langer en werk alles af, want nu kan het weer ineens omslagen waarna het gedurende weken onmogelijk kan zijn om nog in de tuin te werken.
Loop niet op bevroren en nat gazon
Loop niet op bevroren en nat gazon. Als u op een bevroren gazon loopt, dan zult u gele plekken krijgen waar u hebt gelopen.
Verzorg uw gazon
Hark al het blad van het gazon. Gras dat onder blad ligt krijgt geen licht en sterft af. Ook kunnen er schimmelziekten optreden door een gebrek aan luchtcirculatie.






