Munt,  Mentha soorten

Vindplaatsen

In de Griekse mythologie was Minthe een nymf die door Pluto werd bemind en getransformeerd in het geurende kruid, na radicaal ingrijpen van zijn jaloerse echtgenote. Munt is sindsdien erg gewaardeerd en de waarde ervan blijkt ondermeer uit verwijzingen in de bijbel, waarin de Farizeeën tienden inden van munt, dille en komijn.

De joden legden het op de synagogenvloer en dit gebruik werd eeuwen later overgenomen in de Italiaanse kerken, waar het kruid Erba Santa Maria wordt genoemd. Munt als symbool van gastvrijheid wordt door de Romeinse dichter Ovidius beschreven. Hij verteld over twee boeren, Baucis en Philemon, die hun dienblad met munt insmeerden voordat ze hun klanten bedienden. Gerard breidde dit thema in 1597 nog verder uit, ‘ze gebruikten het om te strooien in plaatsen van recreatie, plezier en verpozing, waar feesten en banketten worden gehouden.’

De Romeinen brachten ook hun wijnen en sauzen op smaak met munt. Toen echter vrouwen die wijn dronken met de dood bedreigd werden, camoufleerden stiekeme wijndrinksters hun adem door op een mengsel van munt en honing te kauwen. In Japan werd de verfrissende, heilzame geur van munt zo geprezen dat de Japanners reukballen met muntbladeren bij zich droegen. Veel muntsoorten werden in de negende eeuw in Europa ingevoerd.

Een monnik uit die tijd schreef dat er zoveel soorten munt waren dat hij nog liever de vonkjes uit de vuurhaard van de Vulcanus zou willen tellen. Met meer dan zeshonderd soorten en bastaardvormen, kan men een goede plant beter met de neus dan afgaande op de naam kiezen.

Kenmerken

Verwante soorten

• Mentha spicata (groene munt): wordt het meest in de keuken gebruikt. De plant heeft puntige, gladde, groene bladeren en een frisse smaak; hij wordt ongeveer 45 cm hoog en de paarse bloemen verschijnen in het najaar.
• Groene munt komt een enkele keer in het wild voor en groeit goed in potten.
• Mentha rotundifolia (appelmunt): ziet er leuker uit dan groene munt met zijn wollige ronde blaadjes (dat wollige verdwijnt na fijnhakken). De smaak is veel beter dan die van groene munt en de plant ruikt sterk naar appels. Hij wordt 60 tot 90 cm hoog en heeft roodachtige stengels en paarsachtig-witte bloemen in de zomer.
• Mentha piperita (pepermunt): is een hybride, een kruising tussen groen munt en watermunt en het zijn hoofdzakelijk de oliën van deze soort die een muntsmaak geven aan gebak, tandpasta, kauwgum, haarversterkende middelen en middelen tegen indigestie. Pepermunt wordt ook toegepast bij de bereiding van likeuren als crème de menthe, chartreuse en benedictine. De plant wordt 60 cm hoog, heeft roodachtige stengels, donkergroene langgepunte bladeren en lichtpaarse bloemen in de herfst. Potkweek is goed mogelijk. Het is deze soort die het meest in de geneeskunde wordt gebruikt.
• Mentha aquatica (watermunt): is een wilde muntsoort die gevonden wordt in de buurt van moerassen, venen en de oevers van rivier of meer. De plant wordt 60 cm hoog en heeft ruwharige, groene bladeren, vaak gemengd met wat paars en blauwachtig-lila bloemen vanaf het midden van de zomer tot de herfst. Watermunt lijkt qua uiterlijk veel op pepermunt, hoewel de smaak afgeronder en scherper is.
• Mentha citrata (citrusmunt): is ook bekend als sinaasappelmunt vanwege geur en smaak, die doen denken aan een kruising tussen eau de cologne en sinaasappels. Exacte benamingen van de muntsoorten zijn moeilijk omdat muntsoorten zich zeer gemakkelijk vermengen.
• Mentha ‘Bergamot’: Bergamotmunt
• Mentha ‘Jokka’: Jokka-munt
• Mentha aquatica: watermunt
• Mentha ‘Citron’: citroenmunt
• Mentha ‘Lavande’: lavendelmunt
• Mentha ‘Lime’: limoenmunt
• Mentha piperita f. citrata: Eau-de-Cologne munt
• Mentha piperita: pepermunt
• Mentha piperita ‘Nigra’: zwarte munt
• Mentha rotundifolia ‘Variegata’: bonte ananasmunt
• Mentha smithiana: rode raripilamunt
• Mentha spicata: groene munt
• Mentha spicata ‘English’: Engelse munt
• Mentha spicata ‘Marakech’: munt van Marakech
• Mentha spicata ‘Moroccan’: Marokkaanse munt
• Mentha spicata ‘Spanish’: Spaanse munt
• Mentha spicata var. Crispa: kruizemunt
• Mentha suaveolens: Appelmunt
• Mentha x gracilis ‘Variegata’: edelmunt

Plantplaats

Muntsoorten houden van lichte schaduw en gedijen op vochtige, humusrijke bodem die absoluut onkruidvrij moet zijn. Als de bodem niet al te droog is kunnen ze eventueel in de zon staan.

Teelt

Muntsoorten zijn ideale bodembedekkers, want ze woekeren heel hard. Als u dat juist wilt voorkomen, zet u het kruid gewoon in een pot in de grond. Vermeerderen door wortelstekken of stengelstekken in voor- en najaar. Zaaien is moeilijk omdat de verschillende muntsoorten gemakkelijk vermengen. Normaal moet men proberen van alle bloeiende stelen te verwijderen om kruisbestuiving te voorkomen. Als er roest voorkomt op een struik moet deze uitgespit worden en verbrandt.

Oogst

Vers blad kan het hele groeiseizoen worden geplukt. Als u blad wilt drogen, snijdt u het kort voor de bloei af. Dit kunt u meestal aan het eind van de zomer herhalen.

In de keuken

Met de verse blaadjes kruidt u salades, sausen, soepen, groente- en vleesgerechten. U kunt de blaadjes ook als eetbare garnering gebruiken. Van verse of gedroogde blaadjes kunt u een verfrissende thee zetten.

Sierwaarde

Het kruid geurt heerlijk en trekt met zijn aantrekkelijke bloemetjes bijen en vlinders aan.