Citroenmelisse,  Melissa officinalis

Vindplaatsen

Dit heilige kruid uit de tempels van Diana, werd medicinaal al tweeduizend geleden door de Grieken gebruikt. Citroenmelisse werd in zuidelijk Europa ‘hartelust’ genoemd en door de Zwitserse arts Paracelsus ‘levenselexir’. Hij geloofde dat het kruid een mens weer volledig tot leven kon wekken en deze mening werd gesteund door de London Dispensary uit 1969: ‘Citroenmelisse zal, indien elke ochtend toegediend, iemand jonger maken, het denkvermogen versterken en een smachtende aard wat opvrolijken.’ Citroenmelisse had ook naam als een van de ochtendtheesoorten die in de dertiende eeuw genuttigd werden door Llewelyn, Prince of Glamorgan, die 108 jaar oud werd, terwijl John Hussey uit Sydenham 116 werd na vijftig jaar lang ontbeten te hebben met citroenmelisse en honing. De eigenschap om melancholie te verdrijven wordt al eeuwen door kruidendeskundigen beschreven en ook tegenwoordig nog wordt het binnen de aromatherapie gebruikt om depressies te verminderen.

Kenmerken

Melissa officinalis wordt tot 1 m hoog. De stengel is harig, vierkant en lichtgroen. Soms kunnen er enkele paarse vlekken voorkomen op de stengel. Het blad geurt naar citroen, is harig, sterk generfd, gekarteld en ovaal. Het blad is lichtgroen van kleur. De bladeren worden geel en krijgen een wrange geur als ze in de volle zon groeien en in droge grond staan. De bloem is klein, tweelippig, lichtgeel in trosjes en als ze ouder worden wit tot lichtblauw. Melissa officinalis bloeit van zomer tot herfst.

Verwante soorten

Melissa officinalis: witte bloemen, Melissa officinalis ‘Allgold’: gele bloemen, Melissa officinalis ‘Aurea’: bontgeel blad

Plantplaats

Citroenmelisse groeit bij voorkeur op zonnige plaatsen, maar ook in de halfschaduw gedijt hij nog. Wat beschutting tegen de wind is aan te raden. De grond moet humusrijk zijn en goed doorlatend.

Teelt

In het voorjaar de zaden in zaaibakjes bij een temperatuur van circa 20 °C houden. Hier wordt wat geduld van u verwacht, want het ontkiemen kan 3-4 weken duren. Zodra het buiten warmer is, kunt u de jonge plantjes in de volle grond zetten. Omdat de plant relatief groot wordt en na het afsnijden steeds weer uitloopt, hoeft u niet extra te zaaien. Later zaaien de planten zich zelf uit en kunt u ze gemakkelijk vermeerderen door ze te scheuren. Wanneer het kruid zich in de loop van de tijd te sterk uitbreidt, steekt u eenvoudig delen van de wortelkluit af. In koude winters moet u de plant afdekken.

Oogst

De zachte scheuten en de jonge blaadjes kunt u van voorjaar tot in de herfst afnemen en direct gebruiken. Vers gebruiken is het best, omdat de plant dan niet alleen het hoogste gehalte heeft aan waardevolle stoffen maar ook het beste aroma. In het geval u een voorraad wilt drogen voor de winter moet u de uitlopers voor de bloei drogen voor een goed resultaat.

In de keuken

Citroenmelisse verfijnt alle gerechten waarbij het citroenaroma past, zoals salades, vis en soep. Het kruid mag echter niet worden meegekookt want dan gaat de werking verloren. Melissethee is heerlijk verfrissend.

Sierwaarde

Met name de geelbladige melisse-soorten brengen kleur in de plantenborder.

Verzorging

Van het gedroogde blad kunt u een geurend aftreksel maken dat een kalmerende invloed heeft op uw gestel indien toegevoegd aan badwater.