Lavas,  Levisticum officinale

Vindplaatsen

Lavas is een mooie plant met een krachtige smaak en talrijke oude en moderne toepassingen. De bladeren werden in schoenen gelegd om de vermoeide reiziger wat op te beuren en in herbergen kreeg men het kruid in een populair hartversterkertje geserveerd, dat op smaak werd gebracht met boerenwormkruid en een duizendblad verwant.

Een moderne vorm daarvan wordt gemaakt door verse lavas te drenken in brandewijn, dit te zoeten met suiker en daarna op te drinken op een maag die van streek is wat rustiger te maken. Lavas geven een gerecht een pittige smaak, dus gebruik ze in het begin heel voorzichtig.

Kenmerken

Lavas is een reus onder de kruiden, een kruid dat volgroeit een hoogte over de 2 meter bereikt. Het duurt echter minstens 4 jaar voor deze hoogte wordt bereikt want het sterft jaarlijks bovengronds af. Het is een kruid dat qua uiterlijk, toepassing en smaak wel wat op selderij lijkt. De wortel is dik, grijsbruin, welriekend en sterk vertakt met wit vlees. De stengel van Levisticum officinalis is hol, geribbeld en vertakt vlak bij de top. De stengel heeft een groen-rode schijn. Het kruid heeft een groot, gekarteld, welriekend blad dat glanzend donkergroen is. Van het midden tot het einde van de zomer staan er kleine licht groengele trossen bloemen aan de plant

Plantplaats

Lavas groeit zowel in de zon als in de halfschaduw, maar heeft veel plaats nodig. Belangrijk is een diepe, voedingsrijke bodem die ook vochtig genoeg moet zijn. De plant verdraagt geen constant natte grond.

Teelt

Meestal zijn een of twee grote planten genoeg voor huishoudelijk gebruik. Wilt u de plantjes zelf kweken dan kunt u vanaf maart zaaien en de krachtigste plantjes later verspenen. U plant ze met een onderlinge afstand van 50 cm. Lavas heeft voor het goed aanslaan een gelijkmatig verdeelde vochtigheid nodig. Verder behoeft de plant weinig verzorging. Wanneer u de bloemaanzetten verwijderd wordt de plant sterker. In de eerste winter moet de plant worden afgedekt. Breidt de plant zich te sterk uit kunt u gewoonweg de wortelstokken langsom afsteken. Vermeerdering van lavas door deling is enkel mogelijk bij jonge planten als de wortel nog niet te diep gegroeid is.

Oogst

De zachte bladeren kunt u de hele zomer door oogsten en vers of gedroogd gebruiken. Als u de stengels op 10 cm van de grond wegsnoeit, loopt de plant weer snel uit. Ook de wortels zijn te gebruiken als kruid.

In de keuken

Zowel blad als wortel verleent soepen, salades, groente-, vlees- en visgerechten een pittige noot. Vanwege de intense en dominante smaak moet lavas met mate worden toegevoegd. Ook in gedroogde vorm biedt het kruid nog een sterk aroma.

Sierwaarde

Lavas is een imposante struik met een unieke geur.

Verzorging

Een lavasbad kalmeert huidontstekingen. Het helpt ook tegen zweetvoeten.