Hysop,  Hyssopus officinalis

Vindplaatsen

Het Griekse Hyssopos is wellicht afkomstig van het Hebreeuwse ezob of heilig kruid, omdat het gebruikt werd om de tempels te zuiveren en voor de rituele zuivering van de melaatsen:’Reinig mij met hysop, en ik zal schoon zijn’ (Psalm 51:7). De bijbelse plant is misschien niet de gewone hysop geweest maar veeleer een ondersoort van oregano of bonenkruid. Onderzoekingen pleiten nu weer voor de gewone hysop, als gevolg van de ontdekking dat de schimmel die penicilline produceert op haar blad groeit. Dat zou als een antibiotische bescherming hebben gefungeerd toen de melaatsen in hysop werden gebaad. Een wijn die hyssopites werd genoemd werd gemaakt van hysop. Dat heeft misschien de benedictijnermonniken in de tiende eeuw ertoe aangespoord om het kruid dat toen ook in Midden-Europa verbouwd werd, voor hun likeuren te gebruiken.

Kenmerken

Hyssopus officinalis bereikt een hoogte van 45 cm tot 1.2 m. De stengel is vierkant vertakt en groen. Vanaf het 2de jaar wordt deze houtachtig. Het blad is smal, 6-25 mm lang, geurig en licht behaart. Het heeft een donkergroene kleur en is puntig. De bloem is overdadig blauw en staat in trosjes in bladoksels aan een kant van de stengel. De bijen en vlinders zijn er gek op.

Verwante soorten

Hyssopus officinalis: Blauwe bloemen, Hyssopus officinalis ‘Alba’: Witte bloemen, Hyssopus officinalis ‘Rosea’: Roze bloemen

Plantplaats

Hysop verlangt een zonnige plaats met een droge, losse en kalkhoudende bodem, die vanwege de lange wortels ook diep moet zijn.

Teelt

Voor huishoudelijk gebruik zijn 2 planten reeds voldoende. Grotere planten kan men delen of gebruiken om er stek van te snijden. De plantjes worden in mei in de volle grond uiteen gezet met een onderlinge afstand van 25 x 30 cm. Hysop groeit trouwens ook goed in kuipen. Hij verdraagt droogte maar moet in erg koude winters worden beschermd. In het voorjaar snijdt u verdroogde delen weg. Als de plant er erg slecht uitziet snoeit u hem helemaal terug. Verder heeft de plant weinig zorg nodig.

Oogst

Bladeren en jonge, witte uitlopers kunt u steeds plukken om ze dan aan de gerechten toe te voegen. Wie niet bekend is met de bittere smaak van hysop, moet beginnen met spaarzaam gebruik. De bloeiende uitlopers laten zich gemakkelijk drogen en moeten dan goed afgesloten in een potje worden bewaard. Kort voor de bloei heeft de plant het meeste aroma.

In de keuken

Het verse kruid past in salades, sausen, vlees- en visgerechten. Vette gerechten worden door hysop lichter verteerbaar. U kunt er een smakelijke kruidenkwark mee bereiden, maar ook een aromatische kruidenolie. Tot slot is hysop een onvervangbaar ingrediënt bij de bereiding van kruidenlikeuren.

Sierwaarde

De tere bloempjes zijn niet alleen mooi om te zien, ze lokken ook talrijke bijen en hommels. In streken met milde winters wordt hysop aangeplant in de vorm van complete geurhagen of grote partijen in bloembedden.

Verzorging

Bij de vervaardiging van parfums en geurartikelen wordt hysop graag gebruikt.