Venkel,  Foeniculum vulgare

Vindplaatsen

Venkel is een van onze oudst gecultiveerde planten en werd al door de Romeinen zeer gewaardeerd. ‘Dus gladiatoren vurig en hard; mengden in hun dagelijkse part. En hij streed en glorieerde; droeg een krans van venkel’. Romeinse krijgers namen venkel om gezond te blijven, terwijl Romeinse dames ze aten om niet te dik te worden. Elk deel van de plant, van het zaad tot de wortel, is eetbaar. Ze was een van de negen kruiden die de Angelsaksen heilig beschouwden vanwege zijn kwaadwerende krachten. Aangezien ook geneeskrachtige eigenschappen zijn deel waren, verklaarde Karel de Grote in het jaar 812 dat venkel onmisbaar was in iedere keizerlijke tuin. In het wild groeit venkel van het Middellandse Zeegebied tot Voor-Azië.

Kenmerken

Venkel is 1 tot 2 m hoog en heeft een dikke, glimmende stengel en veerachtige blaadjes. ’s Zomers heeft de plant trossen kleine, gele bloemetjes. In de nazomer beginnen deze bloemtrossen door te buigen onder het gewicht van de bruine, 1 cm lange, geribbelde zaadjes, die een zeer sterke en zoete geur verspreiden. De stengel is gestreept, glanzend donkergroen en bij nieuwe scheuten sappig, maar ze worden hol als ze ouder zijn. Gewone venkel heeft een groen blad dat donkergroen wordt in de herfst.

Verwante soorten

Foeniculum vulgare ‘Purpureum’: Rode venkel met roze, roodkoperen en bronzen bladeren, met een kleurenpracht in de herfst als gevolg.

Plantplaats

Venkel staat graag in de volle zon en groeit in elke tuingrond met een pH van 6.0 tot 8.0. Als venkel niet bij een hek of een muur staat, moet het als het wat hoger komt worden opgebonden als bescherming tegen harde wind. Ook mag men venkel niet te dicht bij Dille zetten want door kruisbestuiving heeft men dan geen venkelzaad meer.

Teelt

Bij het kruid venkel gaat het om een overblijvende struik. Men zaait in het late voorjaar op een beschutte plek direct in de volle grond, het best in rijen met een onderlinge afstand van 25 cm. Later wordt dan verspeend op een afstand van 50 cm, want de planten worden groot. Tot aan het ontkiemen van het zaad moet het bed goed vochtig worden gehouden. Voordat de winter aanbreekt de stengels tot bijna aan de grond afsnijden en afdekken met stro tegen de koude.

Oogst

De jonge, zachte blaadjes kunt u doorlopend plukken en als kruid gebruiken. U snijdt de zaaddelen af zodra de bloemschermen bruin verkleuren. Als de zaden grijze strepen laten zien, zijn ze rijp en droog. Desondanks moet u ze nadrogen door de takjes op een koele en droge plaats ondersteboven te hangen. Daarna bewaart u ze in goed afsluitbare potjes.

In de keuken

Zaden en kruid geven smaak aan vis, salades en sauzen. De zaden worden ook gebruikt bij de bereiding van likeuren en van brood en koekjes. Vette vissoorten verteert de maag beter als er venkel wordt bij gegeten.

Sierwaarde

Het fijne loof en de grote bloemschermen fleuren elke bloementuin op. Heel mooi is de bronskleurige ‘Giant Bronze’.

Verzorging

Een stoombadje van venkelthee helpt bij een droge gezichtshuid. Doordat de poriën door de hete damp worden geopend, kan de huid de weldadige etherische olie extra goed opnemen.