Karwij,  Carum carvi

Vindplaatsen

Zeker een kruid van goede komaf. Karwij kwam al voor in de overblijfselen van etensresten uit het Stenen Tijdperk, de Egyptische graven en oude karavaanstops langs de zijderoute. Het Arabische woord voor het zaad, karwaya, heeft ons de huidige naam geschonken en Jesaja spreekt in de bijbel over het kweken van deze plant. In Hendrik IV van Shakespeare krijgt Falstaff een ‘appel en een bord karwij’ aangeboden, hetgeen een gebruikelijke einde was van een Elizabethaans feest. Karwij is in Duitsland ook altijd heel populair geweest en toen koningin Victoria met prins Albert trouwde werd dit kruid ook in Engeland populair. Zo’n aloud kruid kent ook zijn magische eigenschappen. Karwij biedt bescherming tegen heksen en er werd van gezegd dat het het afscheid kon uitstellen en werd dus gebruikt in allerlei minnedrankjes.

Kenmerken

Karwij is een tweejarig maar zaait zichzelf uit als zaadschermen niet allemaal worden verwijderd voordat het zaad kan vallen. Het eerste jaar wordt de plant slechts 15-20 cm hoog en krijgt enkel blad. Het blad is vederachtig en fijn ingesneden. Het 2de jaar krijgt de plant een tot 1 m lange stengel, waaraan, in het midden van de zomer, bloemschermen met kleine witte bloesems komen die tot bruine, 0.5 cm grote, sikkelvormige zaadjes rijpen. Als het zaad rijp is, sterft de plant af. De rijpe vruchtzaden vallen uiteen in 2 sikkelvormige zaden. Ze bevatten vetzuren, looistoffen en zeer veel etherische olie.

Plantplaats

Groeit in ieder goed gedraineerde grondsoort met een pH van 6.0 tot 7.0, maar heeft volle zon nodig. Omdat het kruid een lange penwortel maakt, is een diepe, losse en vochtige grond vereist. De plant kan niet tegen langdurige vochtigheid in de grond.

Teelt

Zaaien in april in rijen met een onderlinge afstand van 30 cm. Ontkiemde zaden niet volledig met aarde bedekken. De grond moet af en toe worden losgewoeld, bij droog weer vaak begieten. In koude winters de planten licht afdekken.

Oogst

In het eerste jaar kunt u de zachte blaadjes gebruiken in soepen en salades. De zaden in de volgende zomer kort voor rijping oogsten. Zodra ze bruin kleuren de zaaddelen afsnijden en op een donkere, droge plaats laten drogen.

In de keuken

Karwei past goed bij uitgebreide maaltijden en maakt ze goed verteerbaar. Karwij wordt ook toegevoegd aan gebraad, goulash, koolgerechten en zuurkool, soepen en salades. Karwijbrood smaakt heerlijk kruidig.

Sierwaarde

Wanneer de plant zich op zijn plaats voelt, ontwikkelt hij zich tot een volle, krachtige struik, die een grote zadenoogst belooft. Met zijn talrijke witte, naar roze neigende schermbloemen biedt hij een mooie aanblik.