Heemst,  Althaea officinalis

Vindplaatsen

Dit kruid leverde vroeger het basisingrediënt voor het Engelse suikergoed ‘marsh mallow’ naar de Engelse naam van dit kruid. De verpulverde wortel van heemst bevat een slijmachtige stof die water verdikt en met suiker vermengd en verhit werd om er een zachte, zoete paste van te maken. De naam van de snoep is gebleven maar heeft niets meer met deze plant te maken. Heemst is een van de duizend soorten van de Malvaceae-familie, die allemaal een geneeskrachtig sap bevatten. De geslachtsnaam, Althaea, komt van het Griekse altho, genezen. Afkomstig uit China werden marsh mallows gegeten door Egyptenaren en Syriërs en genoemd door Pythagoras, Plato en Virgilius. De plant werd door de Romeinen graag in soepen en vullingen gedaan, terwijl de klassieke kruidkundigen de licht laxerende eigenschappen ervan prezen.

Kenmerken

Althaea officinalis wordt ongeveer 2 m hoog. De plant heeft grote, fluweelachtige, gekartelde bladeren. Ze zijn traanvormig en grijsgroen. De stengel is fluweelachtig, rond en lichtgroen. Heemst bloeit vroeg in de herfst, met roze of witte tot 4 cm grote bloemen. De bloemen staan verspreid over het bovenste deel van de stengel in de bladoksels. De wortel is dik, lang, geelbruin en spits toelopend.

Verwante soorten

De stokroos (Alcea rosea) wordt binnen de natuurgeneeskunde op dezelfde wijze als heemst toegepast. De stokroos bloeit echter veel kleurrijker, van wit tot geel en roze tot dieprood.

Plantplaats

De belangrijkste eisen zijn een zonnige plek en een vochtige, voedingsrijke grond met ruimte voor de wortels die diep kunnen groeien.

Teelt

Het eenvoudigste is om de jonge plantjes in het voorjaar te kopen en te planten. Oudere, grotere exemplaren laten zich gemakkelijk scheuren. Ook kunt u zaden kopen en deze in huis voortrekken. Nadat u de zaailingen in het vroege voorjaar heeft afgehard, kunt u de plantjes in mei in de volle grond zetten. Gun heemst veel ruimte. Het verdient aanbeveling in het begin wat compost te geven. De plantjes voelen zich goed bij geregelde begieting als het droog weer is en bij luchtig gehouden grond. Voordat de plant zaden gaat maken, moet u hem terugsnoeien voor het volgende jaar, maar doet u dit uiterlijk in de winter.

Oogst

De wortels worden in de herfst uitgegraven, schoongemaakt en in stukjes gesneden. Direct daarna worden ze in de oven gedroogd, bij een temperatuur van 30-50 °C zodra al het vocht eruit is worden ze op een luchtige en droge plaats bewaard. Bloemen en bladeren worden vers geoogst, in reepjes gesneden en aan de lucht gedroogd. Het blad oogsten voor de bloei is het best.

In de keuken

Zachte uitlopers en jonge blaadjes smaken fijngesneden prima in salades.

Sierwaarde

Als typische tuinplant is heemst een sierraad bij de toegang tot de tuin of tegen de muur van het huis. De bloemen blijven in een vaas lang goed.