Een gazon aanleggen
Inleiding
De kunst van het aanleggen van gazon is in Engeland ontstaan. Natuurlijke graslanden werden door grote kudden schapen, die ze aanstampten en bemestten, kort gehouden.
Oorsprong
In de Tudortijd (1485-1603) was het hebben van een gladgemaaid veld voor balspelen een statussymbool. De kooimaaier, die in 1830 door Edwin Budding was uitgevonden, kon zorgen voor een perfect gemaaid grasveld en zo ontstond het zo beroemde Engelse streep- of dambordpatroon.
Nu staat vooral in de VS het gazon hoog in aanzien. Terwijl in Engeland gazons vooral op landgoederen werden aangetroffen hebben de Amerikanen ze gedemocratiseerd. In 2004 bezit dit land 130.000 km² gazon waar ze jaarlijks 30 miljard dollar aan besteden.
De juiste plek voor een gazon
Sommige grassen willen bijna overal groeien maar goede soorten hebben een hekel aan slechte groeiplekken. Je zult rekening moeten houden met schaduwen van bomen en gebouwen. Ook de grondsoort bepaalt in sterke mate de keuze van het gras. Een zware en vochtige grond vraagt een ruwere grassoort dan een lichte, goed gedraineerde grond. Zeer zure of kalkrijke aarde verlangt een speciaal grasmengsel. Een echt mooi gazon krijg je na een goede grondbewerking. De ideale bodem voor een gazon wordt gevormd door vijf centimeter zand met daarboven dertig centimeter goede rijke aarde op goed afwaterende ondergrond.
Als de grond heel vochtig is kan je misschien draineerbuizen aanleggen of leren leven met onvermijdelijke mossen en sommige onkruidsoorten. Voor een klein gazonnetje op vochtig terrein volstaat een draineerput van 1m³ op het laagste punt en dat te vullen met steengruis en grof zand.
De vorm van het gazon
De vorm moet passen bij de stijl van de tuin en van het huis. Vierkante en rechthoekige vormen passen bij formele tuinen maar kunnen saai overkomen. Vloeiende en ronde vormen geven een meer natuurlijke en ontspannen indruk. Ovalen en cirkels kunnen heel aantrekkelijk zijn.
Maak de vorm niet te ingewikkeld want dat geeft problemen bij het maaien. Een grote grasvlakte kan door een vloeiend pad middendoor worden gedeeld of er kan een eilandperk met heesters en vaste planten in aangelegd worden. Bij echte plantenliefhebbers die houden van ruime borders zal er misschien minder ruimte overblijven voor het gazon. In dit geval kan het gras de functie van groene paden krijgen tussen de weelderige planten.
Grassoorten
Veel gebruikt voor het aanleggen van een siergazon is een mengsel van gewoon struisgras en roodzwenkgras. Voor een speelgazon wordt vaak een mengsel van Engels raaigras en roodzwenkgras gebruikt. Eventueel kan bij en speelgazon ook veldbeemdgras toegevoegd worden. Vooral in schaduwplekken zal roodzwenkgras gaan domineren. Bij weinig bemesten en weinig betreden zal roodzwenkgras ook meer naar voren komen. Bij veel belopen zal Engels raaigras en/of veldbeemdgras meer op de voorgrond treden.
Grasmatten
Ook kunnen voor de aanleg van een gazon graszoden gebruikt worden. Maar ook hiervoor moet men de bodem optimaal voorbereiden en egaliseren, net zoals bij een gezaaid gazon.
Kunstgras
Voor wie een gazon wil met zeer weinig onderhoud kan voor kunstgras kiezen, dat op basis van het tapijt tuftprincipe gemaakt wordt.
Mos
Mos komt vooral in het gazon voor als het gras minder goed groeit. Bij regelmatige bemesting en maaien, maar niet te kort, krijgt mos weinig kans. In schaduwplekken kan mos echter wel een probleem gaan geven. Er zijn verschillende mogelijkheden om dit mosprobleem aan te pakken.
Het echte werk!
Het belangrijkste werk om een goed groeiend en mooi gazon te verkrijgen is de voorbereiding. Een goede bodemstructuur is het belangrijkste om later geen slechte plekken te krijgen in het gazon. De grond mag van samenstelling niet te vast maar ook niet te los zijn.
Hoe beginnen?
Allereerst moet men alle begroeiing verwijderen. Alle grotere struiken en bomen moet men verwijderen alsook de ondergrondse delen. Kleinere planten en onkruid kunnen mee ondergewerkt worden bij het spitten of fresen.
Grondbewerkingen
De grond wordt best bewerkt tot een 30 à 35 cm diepte. Het belangrijkste is dat de harde lagen doorbroken worden zodat u later geen last krijgt van slecht groeiende plekken in uw gazon. Vooral bij nieuwbouw woningen is dit werk zeer belangrijk omdat er dikwijls met graafmachines, camions, betonmixers op de grond is gereden. Op sommige plaatsen heeft misschien een kraan gestaan, werfketen, … Bij het spitten verwijdert u alle puin, wortels en stenen die u tegenkomt.
Bijmesten?
Eens de grond goed is losgewerkt, begint het fijnere werk. Door de grond te fresen worden alle grotere brokken verkleind en heeft u een mooie, kruimelige grond.
Het best kan men een dikke laag bodemverbeteraar, compost of champignonmest mee onderwerken tijdens het fresen. Door het fresen is deze extra grond goed ondergemengd en heeft men een fijne grondstructuur zonder grote brokken. Laat de grond enkele weken rusten. Al het onkruid dat terug opkomt kunt u best direct wegschoffelen of kapot spuiten met een contactherbicide zonder nawerking.
Tijdens de volgende fase kunt u in de bovenlaag de organische gazonmeststof ondermengen. U verdeelt de gazonmeststof gelijkmatig over het oppervlak en kunt deze tijdens het egaliseren mee inharken in de bovenlaag. Probeer de grond zo vlak mogelijk te leggen en vermijd putten en bulten. Hierna kunt u met een rol enkele keren over de grond gaan zodat alles goed aangedrukt en mooi effen is.
Als laatste voorbereiding nog even met de hark over de grond gaan zodat ze klaar ligt om te zaaien.
Zaaien
Men kan een gazon best inzaaien tussen maart en half mei en in het najaar vanaf half augustus tot half oktober. Het gemakkelijkste is zaaien met een zaaibak, anders kan men met de hand zaaien. Liefst niet met wind zaaien want dan komt het zaad niet mooi gelijkmatig verdeelt neer. Indien men in 2 zaairichtingen zaait, de tweede keer haaks op de 1ste zaairichting, bekomt men het beste resultaat.
Na het zaaien het zaad lichtjes inharken en licht aanrollen om het zaad goed in contact te brengen met de grond.
Na een tweetal weken zal het graszaad beginnen kiemen. Ook onkruid zal beginnen opschieten maar hiertegen moet u nog niets ondernemen. Dit onkruid verdwijnt vanzelf na enkele maaibeurten.
De eerste maaibeurt.
Het is aan te raden enkele dagen voor de eerste maaibeurt het gazon nogmaals te rollen zodat de wortels iets vaster zitten. Maai de eerste keer als het gras een 8-tal cm hoog is. Zet het grasmachine op de hoogste stand en zorg dat uw messen scherp geslepen zijn.
Nadien kunt u dikwijls maaien, maar maai nooit korter dan 2.5 cm.
